Ինչ է SQL-ը իրականում (և ինչու գրեթե ամեն հավելված այն օգտագործում է)

SQL-ը լեզու է, որով աշխատում են հարաբերական տվյալների բազաների հետ։

Եթե հավելվածը պետք է պահի օգտատերեր, ապրանքներ, պատվերներ, վճարումներ, հաղորդագրություններ կամ հաշվետվություններ, այդ տվյալները հաճախ պահվում են տվյալների բազայում։ SQL-ը այն միջոցն է, որով ծրագրավորողները ստանում են տվյալներ, ավելացնում նորերը, թարմացնում առկա գրառումները և ջնջում ավելորդները։

Պարզ ասած՝ SQL-ը օգնում է աշխատել աղյուսակներում պահված կառուցվածքային տվյալների հետ։ Դա մի քիչ նման է spreadsheet-ի, բայց շատ ավելի հզոր, հուսալի և փոխկապակցված։

Պարզ իրական օրինակ

Պատկերացրեք՝ ունեք օնլայն խանութ։ Կարող եք ունենալ այսպիսի աղյուսակներ՝

• users
• products
• orders
• payments

SQL-ով կարող եք հարցնել՝

• Ո՞ր օգտատերերն են գրանցվել այս շաբաթ։
• Ո՞ր ապրանքների պահեստն է քիչ մնացել։
• Այսօր քանի՞ պատվեր է կատարվել։
• Ո՞ր հաճախորդներն են այս ամիս ամենաշատը ծախսել։

Այսինքն՝ SQL-ը պարզապես «կոդ» չէ։ Դա բիզնես հարցերի պատասխանները տվյալներից ստանալու ձև է։

Ինչ է թույլ տալիս SQL-ը

• SELECT՝ կարդալ անհրաժեշտ տվյալները
• INSERT՝ ավելացնել նոր գրառումներ
• UPDATE՝ թարմացնել առկա գրառումները
• DELETE՝ ջնջել այլևս պետք չեղած տվյալները
• JOIN՝ կապել իրար հետ կապված աղյուսակները
• FILTER, SORT, GROUP՝ ֆիլտրել, դասավորել և խմբավորել տվյալները

Սա է պատճառը, թե ինչու SQL-ը կարևոր է․ իրական հավելվածներում խնդիրը միայն տվյալ պահելը չէ, այլ ճիշտ տվյալը արագ և հստակ գտնելը։

Ինչու SQL-ը կարևոր է նույնիսկ եթե դուք database engineer չեք

Շատ backend ծրագրավորողներ, անալիտիկներ, product թիմեր և հիմնադիրներ օգտագործում են SQL, որովհետև այն օգնում է հասկանալ՝ ինչ է իրականում կատարվում համակարգում։

Օրինակ՝ SQL-ը կարող է օգնել պատասխանել՝

• Ինչո՞ւ երեկ եկամուտը նվազեց։
• Ո՞ր օգտատերերն են ամենաակտիվը։
• Ո՞ր ֆունկցիաներն են ամենաշատը օգտագործվում։
• Ո՞ր գրառումներն են կրկնվող կամ սխալ։

Այլ կերպ ասած՝ SQL-ը շատ մոտ է ապրանքի իրական վիճակին, որովհետև աշխատում է հենց պահպանված տվյալների հետ։

SQL-ը vs տվյալների բազան

Սա կարևոր տարբերակում է․

• Տվյալների բազան այն տեղն է, որտեղ տվյալները պահվում են։
• SQL-ը այն լեզուն է, որով խոսում եք տվյալների բազայի հետ։

PostgreSQL, MySQL, SQL Server և SQLite-ը տվյալների բազաների օրինակներ են, որոնք օգտագործում են SQL կամ SQL-ին մոտ շարահյուսություն։

Թաքնված դասը․ SQL-ը սովորեցնում է կառուցվածքային մտածելակերպ

SQL սովորելը միայն command-ներ հիշել չէ։ Այն սովորեցնում է հստակ մտածել՝

• ինչ տվյալներ կան
• ինչպես են աղյուսակները կապված իրար
• ինչ եք իրականում հարցնում
• ինչպես խուսափել անորոշությունից

Այդ պատճառով SQL-ը հաճախ ծրագրավորողներին ավելի ուժեղ է դարձնում debugging-ի, analytics-ի և system design-ի մեջ։ Այն ստիպում է լինել ճշգրիտ։

Սկսնակների տարածված սխալը

Շատերը մտածում են, թե SQL-ը դժվար է syntax-ի պատճառով։ Իրականում դժվար մասը հաճախ syntax-ը չէ, այլ տվյալների կառուցվածքը հասկանալը։

Եթե հասկանում եք աղյուսակներն ու դրանց կապերը, query գրելը շատ ավելի հեշտ է դառնում։

Եզրակացություն

SQL-ը կառուցվածքային տվյալների լեզուն է։ Այն օգնում է հավելվածներին պահել, կազմակերպել և հարցերի պատասխաններ ստանալ այն տվյալներից, որոնց վրա դրանք ամեն օր հիմնվում են։ Եթե ուզում եք հասկանալ, թե ինչպես են իրականում աշխատում ժամանակակից հավելվածները, SQL-ը ամենաօգտակար հիմունքներից մեկն է։