Առցանց quiz-երը կարող են զվարճալի թվալ, բայց դրանցից որոշները հավաքում են ավելի շատ տեղեկություն, քան դու պատկերացնում ես։
Մարդիկ հաճախ լրացնում են թեստեր՝ «Ինչպիսի՞ մարդ ես դու», «Ո՞ր քաղաքում պետք է ապրես», «Ո՞ր մասնագիտությունն է քեզ համապատասխանում» կամ «Որքա՞ն լավ ես ճանաչում ընկերներիդ»։ Դրանց մի մասը պարզապես զվարճանք է։ Բայց որոշ quiz-եր ստեղծված են անձնական տվյալներ, հետաքրքրություններ, սովորություններ, ծննդյան օրեր, կոնտակտներ կամ պատասխաններ հավաքելու համար, որոնք հետո կարող են օգտագործվել խաբեությունների կամ նպատակային ազդեցության համար։
Հենց դրա համար թվային անվտանգության մեկ պարզ սովորություն կարևոր է․ մտածիր՝ մինչև անձնական տեղեկություն տալը որևէ առցանց թեստի։
Ինչու առցանց quiz-երը կարող են ռիսկային լինել
Quiz-ը կարող է տալ հարցեր, որոնք խաղային են թվում, բայց իրականում բացահայտում են օգտակար անձնական տեղեկություն։ Օրինակ՝ այն կարող է հարցնել ծննդյան օրը, ծննդավայրը, առաջին դպրոցը, ընտանի կենդանու անունը, սիրելի վայրերը, ընտանիքի անդամներին կամ անձնական նախասիրությունները։
Այս մանրամասներից մի մասը կարող է համընկնել անվտանգության հարցերի, գաղտնաբառի հուշումների կամ այն տեղեկությունների հետ, որոնց միջոցով կարելի է քեզ ավելի հեշտ ճանաչել և թիրախավորել։
Ինչ տեղեկություն կարող են հավաքել quiz-երը
- անուն և տարիք
- ծննդյան օր կամ աստղակերպ
- ծննդավայր կամ ներկայիս քաղաք
- դպրոց կամ աշխատավայր
- ընտանեկան և հարաբերությունների մանրամասներ
- սիրելի բրենդներ, հոբբիներ կամ սովորություններ
- էլ․ հասցե կամ հեռախոսահամար
- սոցիալական ցանցի հաշվի հասանելիություն
Մեկ պատասխանը կարող է կարևոր չթվալ։ Բայց շատ պատասխաններ միասին կարող են ստեղծել մանրամասն պատկեր քո մասին։
Պարզ իրական օրինակ
Պատկերացրու՝ quiz-ը հարցնում է․ «Ինչպե՞ս էր կոչվում քո առաջին ընտանի կենդանին» կամ «Ո՞ր քաղաքում ես ծնվել»։ Դա կարող է զվարճալի հարց թվալ։ Բայց նույն տվյալները երբեմն օգտագործվում են որպես հաշվի վերականգնման հարցեր կամ ինքնությունը ճանաչելու հուշումներ։
Եթե այդ տեղեկությունը դառնում է հասանելի կամ հավաքվում է անծանոթ կայքի կողմից, ապագա խաբեությունները կարող են ավելի համոզիչ դառնալ։
Զգույշ եղիր սոցիալական ցանցերի quiz-երի հետ
Որոշ quiz-եր խնդրում են մուտք գործել սոցիալական ցանցի հաշվով կամ թույլատրել հասանելիություն քո պրոֆիլին։ Մինչև համաձայնվելը ստուգիր՝ ինչ իրավունքներ է խնդրում quiz-ը։
Եթե պարզ զվարճալի թեստը խնդրում է հասանելիություն ընկերների ցանկին, էլ․ հասցեին, գրառումներին կամ պրոֆիլի մանրամասներին, դա զգուշացնող նշան է։ Զվարճանքի համար չպետք է լայն հասանելիություն պահանջվի քո հաշվին։
Զգուշացնող նշաններ
- Quiz-ը չափից շատ անձնական տեղեկություն է հարցնում։
- Արդյունքը ցույց տալուց առաջ պարտադրում է մուտք գործել։
- Խնդրում է հասանելիություն սոցիալական ցանցի հաշվին։
- Կայքը անծանոթ կամ ոչ վստահելի տեսք ունի։
- Արդյունքը ցույց է տալիս միայն էլ․ հասցե կամ հեռախոսահամար մուտքագրելուց հետո։
- Խոստանում է անիրական արդյունքներ կամ օգտագործում է էմոցիոնալ ճնշում։
Եթե quiz-ը չափից շատ հետաքրքրվում է քո անձնական կյանքով, ավելի լավ է դուրս գալ։
Ավելի անվտանգ սովորություններ առցանց quiz-երի հետ
- Մի կիսվիր զգայուն անձնական տվյալներով։
- Խուսափիր quiz-երից, որոնք անհարկի հասանելիություն են պահանջում հաշվին։
- Մի օգտագործիր իրական պատասխաններ, որոնք համընկնում են քո անվտանգության հարցերի հետ։
- Զգույշ եղիր՝ մինչև էլ․ հասցե կամ հեռախոսահամար մուտքագրելը։
- Մի տեղադրիր հավելվածներ միայն quiz-ի արդյունքը տեսնելու համար։
- Սոցիալական ցանցերի կարգավորումներում ստուգիր միացված հավելվածները։
Դու կարող ես շարունակել օգտվել անվնաս զվարճալի թեստերից, բայց մի տուր տեղեկություն, որը կարող է օգտագործվել քո դեմ։
Թաքնված դասը․ զվարճալի հարցերն էլ կարող են տվյալներ հավաքել
Տվյալներ հավաքող ձևերը միշտ լուրջ տեսք չունեն։ Երբեմն դրանք նման են խաղի, անձնային թեստի կամ զվարճալի գրառման սոցիալական ցանցում։
Լավ թվային անվտանգությունը սկսվում է մեկ պարզ հարցից․ «Ինչո՞ւ է այս կայքին պետք այս տեղեկությունը»։
Եզրակացություն
Զգույշ եղիր առցանց quiz-երի հետ, որովհետև խաղային հարցերը կարող են հավաքել անձնական մանրամասներ, որոնք օգտակար են խաբեբաների կամ գովազդատուների համար։ Մի տարածիր զգայուն տեղեկություն, ստուգիր թույլտվությունները և մի կապիր քո հաշիվները անծանոթ quiz կայքերի հետ։