Մարդկանց օգնելը լավ է, բայց առցանց նվիրատվությունները պետք է ուշադիր ստուգել։
Մարդիկ ամեն օր նվիրատվության խնդրանքներ են տեսնում սոցիալական ցանցերում, հաղորդագրությունների հավելվածներում, էլ․ նամակներում, կայքերում և խմբային զրույցներում։ Որոշ խնդրանքներ վերաբերում են բուժմանը, արտակարգ իրավիճակներին, աղետներին, կրթությանը, կենդանիներին, ընտանիքներին կամ համայնքային նախագծերին։ Դրանցից շատերը իրական են։ Բայց որոշները կարող են կեղծ կամ մոլորեցնող լինել։
Հենց դրա համար թվային անվտանգության մեկ պարզ սովորություն կարևոր է․ ստուգիր՝ մինչև առցանց նվիրատվություն անելը։
Ինչու նվիրատվության խաբեությունները աշխատում են
Նվիրատվության խաբեությունները աշխատում են, որովհետև օգտագործում են զգացմունքները։ Երբ մարդիկ տեսնում են հիվանդ երեխա, աղետ, կարիքի մեջ գտնվող ընտանիք կամ շտապ պատմություն, նրանք ուզում են արագ օգնել։
Խաբեբաները դա գիտեն։ Նրանք ստեղծում են հուզիչ գրառումներ, օգտագործում են տխուր լուսանկարներ, ավելացնում են շտապ բառեր և խնդրում են գումար ուղարկել՝ մինչև մարդը հասցնի մտածել։
Տարածված զգուշացնող նշաններ
- Գրառումը շտապ գումար է խնդրում, բայց շատ քիչ մանրամասներ է տալիս։
- Նույն լուսանկարը հայտնվում է տարբեր, իրար հետ կապ չունեցող գրառումներում։
- Գումարը պետք է փոխանցվի անձնական հաշվին՝ առանց հստակ բացատրության։
- Կազմակերպիչը չի կարողանում պատասխանել հիմնական հարցերին։
- Պատմությունը տարբեր հաղորդագրություններում փոխվում է։
- Չկա պաշտոնական կազմակերպություն, կայք կամ վստահելի կապի անձ։
- Հաղորդագրությունը ճնշում է մարդկանց մեղքի զգացումով կամ վախով։
Մեկ զգուշացնող նշանը միշտ չի նշանակում, որ խնդրանքը կեղծ է, բայց նշանակում է՝ պետք է դանդաղել և ստուգել։
Պարզ իրական օրինակ
Պատկերացրու՝ տեսնում ես գրառում, որտեղ ասվում է, որ ընտանիքին շտապ գումար է պետք բուժման համար։ Տեքստը հուզիչ է, լուսանկարը՝ ծանր, և հաղորդագրությունը ասում է․ «Խնդրում ենք գումար ուղարկել այսօր»։
Մինչև նվիրատվություն անելը ստուգիր՝ արդյոք պատմությունը իրական է։ Կա՞ վստահելի մարդ, ով կապ ունի դեպքի հետ։ Կա՞ պաշտոնական նվիրատվության էջ։ Փաստաթղթերը հստա՞կ են։ Կազմակերպիչը կարո՞ղ է բացատրել՝ ինչպես է օգտագործվելու գումարը։
Օգնելը ավելի լավ է, երբ այն և՛ բարի է, և՛ զգույշ։
Ինչ ստուգել մինչև նվիրատվություն անելը
- Ո՞վ է կազմակերպում նվիրատվությունը։
- Մարդը կամ կազմակերպությունը հայտնի և վստահելի՞ է։
- Կա՞ պաշտոնական նվիրատվության էջ։
- Վճարման տվյալները հստա՞կ են։
- Կա՞ ապացույց, որ դեպքը իրական է։
- Կարո՞ղ ես պատմությունը հաստատել այլ աղբյուրից։
- Հաղորդագրությունը ստիպո՞ւմ է անմիջապես գործել։
Եթե խնդրանքը իրական է, հիմնական ստուգումը խնդիր չպետք է լինի։
Զգույշ եղիր կրկնօրինակված լուսանկարների հետ
Որոշ կեղծ նվիրատվության գրառումներ օգտագործում են լուսանկարներ, որոնք վերցված են հին լուրերից, այլ երկրներից կամ իրական դեպքերից, որոնք կապ չունեն տվյալ խնդրանքի հետ։
Եթե ինչ-որ բան կասկածելի է թվում, փորձիր ստուգել՝ արդյոք նույն լուսանկարը այլ տեղերում էլ կա։ Կրկնօրինակված լուսանկարը միշտ չի ապացուցում խաբեություն, բայց լուրջ պատճառ է լրացուցիչ ստուգելու համար։
Օգտագործիր վստահելի նվիրատվության ուղիներ
Հնարավորության դեպքում նվիրատվություն արա պաշտոնական կազմակերպությունների, հաստատված նվիրատվության էջերի կամ անձամբ քեզ վստահելի մարդկանց միջոցով։ Խուսափիր միայն հուզիչ գրառման հիման վրա անծանոթ անձնական հաշիվներին գումար ուղարկելուց։
Եթե ուզում ես օգնել տեղական մարդու, փորձիր դեպքը հաստատել համայնքում վստահելի մեկի միջոցով։
Մի փոխանցիր գաղտնի վճարային տվյալներ
Նվիրատվությունը չպետք է պահանջի քո քարտի գաղտնաբառը, բանկային հաշվի մուտքը, հաստատման կոդը կամ զգայուն անձնական փաստաթղթեր։ Եթե էջը կամ մարդը չափից շատ տեղեկություն է խնդրում, կանգ առ։
Իրական նվիրատվությունները սովորաբար պահանջում են միայն սովորական վճարման տվյալներ՝ վստահելի ուղու միջոցով։
Թաքնված դասը․ բարությունը ստուգման կարիք ունի
Զգույշ լինելը չի նշանակում սառնասիրտ լինել։ Դա նշանակում է համոզվել, որ քո օգնությունը հասնում է ճիշտ տեղ։
Խաբեբաները հիմնվում են արագ զգացմունքի վրա։ Իրական օգնությունը ավելի ուժեղ է դառնում, երբ զգացմունքը միանում է ստուգմանը։
Եզրակացություն
Ստուգիր՝ մինչև առցանց նվիրատվություն անելը, որովհետև կեղծ նվիրատվության խնդրանքները կարող են չարաշահել բարությունը և գումար գողանալ։ Ստուգիր կազմակերպչին, օգտագործիր վստահելի ուղիներ, խուսափիր ճնշումից և համոզվիր, որ քո օգնությունը հասնում է իրական կարիք ունեցող մարդկանց։