Ստուգիր հղումները՝ մինչև սեղմելը

Մեկ անզգույշ սեղմումը կարող է մեծ խնդրի դուռ բացել։

Մարդիկ ամեն օր հղումներ են ստանում էլ․ նամակներով, SMS-ներով, սոցիալական ցանցերում, գովազդներում, մեկնաբանություններում և հաղորդագրությունների հավելվածներում։ Շատ հղումներ անվտանգ են։ Բայց որոշները ստեղծված են գաղտնաբառեր գողանալու, վնասակար ծրագրեր տարածելու, վճարային տվյալներ հավաքելու կամ մարդկանց կեղծ կայքեր տանելու համար։

Հենց դրա համար կարևոր է մեկ պարզ սովորություն․ ստուգիր հղումները՝ մինչև սեղմելը։

Ինչու վտանգավոր հղումները աշխատում են

Վտանգավոր հղումները հաճախ աշխատում են, որովհետև սովորական տեսք ունեն։ Հաղորդագրությունը կարող է թվալ, թե եկել է բանկից, առաքման ծառայությունից, առցանց խանութից, սոցիալական ցանցից, գործընկերոջից կամ նույնիսկ ընկերոջից։

Տեքստը կարող է շտապություն ստեղծել՝ օրինակ․ «Քո հաշիվը կկասեցվի», «Քո փաթեթը սպասում է», «Հաստատիր վճարումը» կամ «Նայիր այս լուսանկարը»։ Նպատակը քեզ արագ սեղմել ստիպելն է՝ մինչև մտածես։

Տարածված զգուշացնող նշաններ

• Հաղորդագրությունը խուճապ կամ շտապություն է ստեղծում։
• Հղման հասցեն տարօրինակ է, շատ երկար կամ սխալ գրված։
• Ուղարկողը անծանոթ կամ կասկածելի է։
• Հղումը սեղմելուց հետո կայքը պահանջում է մուտք գործել։
• Հղումը խոստանում է մրցանակ, վերադարձ, զեղչ կամ շտապ առաքման թարմացում։
• Կայքը պահանջում է գաղտնաբառեր, քարտի տվյալներ կամ հաստատման կոդեր։
• Տեքստը վատ է գրված կամ նման է պատճենված հաղորդագրության։

Մեկ զգուշացնող նշանը միշտ չի ապացուցում վտանգ, բայց նշանակում է՝ պետք է դանդաղել։

Նայիր իրական հասցեին

Խաբեբաները հաճախ կեղծ հղումները նմանեցնում են իրականներին։ Օրինակ՝ նրանք կարող են փոխել տառեր, ավելացնել լրացուցիչ բառեր կամ օգտագործել այնպիսի դոմեն, որը առաջին հայացքից նման է վստահելի կայքի։

Կեղծ հղումը կարող է թվալ հայտնի ընկերության հղում, բայց իրական հասցեն կարող է տանել լրիվ այլ տեղ։ Մինչև սեղմելը ստուգիր՝ արդյոք դոմենի անունը ճիշտ և ծանոթ է։

Զգույշ եղիր կարճացված հղումների հետ

Կարճ հղումները կարող են օգտակար լինել, բայց դրանք թաքցնում են վերջնական հասցեն։ Եթե կարճացված հղումը գալիս է անծանոթ մարդուց կամ կասկածելի հաղորդագրությունից, ավելի լավ է չսեղմել։

Բանկային, էլ․ փոստի, պետական ծառայությունների կամ առաքման հետևման նման կարևոր հաշիվների համար ավելի անվտանգ է ինքնուրույն բացել պաշտոնական կայքը կամ հավելվածը։

Մի մուտք գործիր կասկածելի հղումներից

Տարածված հնարքներից մեկն է կեղծ մուտքի էջ ուղարկելը։ Էջը կարող է նման լինել իրական բանկի, էլ․ փոստի կամ սոցիալական ցանցի կայքին։ Եթե այնտեղ մուտքագրես գաղտնաբառդ, խաբեբան կարող է այն ստանալ։

Եթե հաղորդագրությունը ասում է, որ հաշվի հետ խնդիր կա, մի շտապիր բացել հղումը։ Բացիր պաշտոնական հավելվածը կամ ձեռքով մուտքագրիր պաշտոնական կայքի հասցեն։

Ինչ անել, եթե արդեն սեղմել ես

Եթե սեղմել ես կասկածելի հղում, խուճապի մի մատնվիր։ Կարևոր է՝ հետո ինչ է եղել։

• Եթե միայն բացել ես էջը, փակիր այն։
• Եթե մուտքագրել ես գաղտնաբառ, անմիջապես փոխիր այն իրական կայքից կամ հավելվածից։
• Եթե փոխանցել ես քարտի տվյալներ, կապվիր բանկի հետ։
• Եթե ներբեռնել ես ֆայլ, մի բացիր այն և ստուգիր սարքը։
• Եթե մուտքագրել ես հաստատման կոդ, արագ ստուգիր հաշվի ակտիվությունը։

Արագ գործողությունը կարող է նվազեցնել վնասը։

Ավելի անվտանգ առօրյա սովորություն

Երբ հղումը քեզ խնդրում է կարևոր գործողություն անել, մի քանի վայրկյան կանգ առ։ Հարցրու քեզ․ սպասո՞ւմ էի այս հաղորդագրությանը։ Վստահո՞ւմ եմ ուղարկողին։ Հասցեն ճի՞շտ է։ Կարո՞ղ եմ նույն էջը բացել պաշտոնական հավելվածից։

Այս փոքր դադարը կարող է կանխել շատ տարածված առցանց խաբեություններ։

Եզրակացություն

Ստուգիր հղումները՝ մինչև սեղմելը, որովհետև կեղծ հղումները կարող են բերել գողացված հաշիվների, կորցրած գումարի և վտանգավոր ներբեռնումների։ Զգույշ եղիր շտապ հաղորդագրությունների, տարօրինակ հասցեների, կարճացված հղումների և մուտքի էջերի հետ։ Եթե կասկածում ես, բացիր պաշտոնական կայքը կամ հավելվածը։