Մի տարածիր չափից շատ անձնական տվյալներ առցանց

Ամեն անձնական մանրուք չպետք է լինի public ինտերնետում։

Մարդիկ ամեն օր կիսվում են լուսանկարներով, ճամփորդական պլաններով, աշխատանքի updates-ով, ընտանեկան պահերով, գնումներով, location-ներով և կարծիքներով։ Դրանց մեծ մասը նորմալ է թվում։ Բայց փոքր personal details-ը երբեմն կարող են հավաքվել և օգտագործվել այնպես, ինչպես դու չէիր սպասում։

Կիբերանվտանգությունը միայն password-ների և hacker-ների մասին չէ։ Այն նաև այն մասին է, թե որքան անձնական ինֆորմացիա ես բացահայտում քո թվային առօրյայում։

Ինչ է նշանակում oversharing

Oversharing նշանակում է հրապարակել ավելի շատ անձնական ինֆորմացիա, քան անհրաժեշտ է։ Մեկ post-ը կարող է վտանգավոր չթվալ։ Բայց շատ փոքր մանրուքներ միասին կարող են ցույց տալ քո կյանքի, սովորությունների, location-ի, ընտանիքի, աշխատանքի և routine-ի հստակ պատկերը։

Օրինակ՝ public posts-ը կարող են ցույց տալ՝

• որտեղ ես ապրում կամ աշխատում
• երբ տանը չես
• երեխայի դպրոցը կամ daily routine-ը
• քո phone number-ը կամ email-ը
• ծննդյան օրը կամ կարևոր ամսաթվերը
• քո բանկը, workplace-ը կամ հաճախ օգտագործվող services-ը

Այս տվյալները կարող են օգտակար լինել scammers-ի, identity thieves-ի, stalkers-ի կամ քեզ մանիպուլացնելու փորձ անող մարդկանց համար։

Ինչու փոքր մանրուքները կարևոր են

Շատ scams ավելի համոզիչ են դառնում, երբ scammer-ը քո մասին ինչ-որ անձնական բան գիտի։ Եթե ինչ-որ մեկը գիտի քո բանկը, վերջին ճամփորդությունը, workplace-ը կամ ընտանիքի անդամի անունը, նրա message-ը կարող է ավելի իրական թվալ։

Հենց դրա համար personal information-ը արժեք ունի։ Այն օգնում է fake messages-ը դարձնել ավելի վստահելի։

Oversharing-ի տարածված օրինակներ

• Boarding pass կամ ticket post անել՝ տեսանելի code-երով։
• Նոր bank card-ի, ID-ի կամ document-ի լուսանկար տարածել։
• Vacation photos տեղադրել այն պահին, երբ տունը դատարկ է։
• Full birthday-ը public գրել։
• Screenshots տարածել, որտեղ երևում են private messages, emails կամ phone numbers։
• Երեխայի դպրոցը, location-ը կամ schedule-ը public տարածել։

Շատերը սա անում են առանց վատ նպատակ ունենալու։ Ռիսկը այն է, որ public information-ը կարող է copy արվել, save արվել, search արվել և reuse արվել։

Private account-ը կատարյալ պաշտպանություն չէ

Private account-ը ավելի լավ է, քան ամբողջությամբ public account-ը, բայց դա ամեն ինչ անվտանգ չի դարձնում։ Followers-ը կարող են screenshot անել, forward անել կամ share անել content-ը։ Account-ը կարող է նաև compromised լինել։

Ավելի անվտանգ սովորությունն է մտածել post անելուց առաջ․ «Կցանկանայի՞, որ այս ինֆորմացիան հասներ անծանոթ մարդու»։

Ինչ ստուգել մինչև post անելը

Մինչև ինչ-որ բան online տարածելը, մի քանի վայրկյան դադար տուր և ստուգիր՝

• Լուսանկարում երևո՞ւմ է address, document, card, ticket կամ QR code։
• Post-ը ցույց տալի՞ս է, թե որտեղ եմ հիմա։
• Այն ցույց տալի՞ս է, որ տունը դատարկ է։
• Այն բացահայտո՞ւմ է ուրիշ մարդու private information-ը։
• Այս detail-ը կարո՞ղ է օգնել գուշակել security questions-ը։

Սա չի նշանակում, որ պետք է դադարես կիսվել քո կյանքով online։ Սա նշանակում է՝ կիսվել ավելի վերահսկված ձևով։

Ավելի անվտանգ պարզ սովորություններ

• Ճամփորդական photos-ը post արա տուն վերադառնալուց հետո, ոչ թե trip-ի ընթացքում։
• Screenshots-ում փակիր codes, addresses, names և document numbers-ը։
• Սահմանափակիր՝ ովքեր կարող են տեսնել personal posts-ը։
• Վերանայիր social media privacy settings-ը։
• Մի օգտագործիր personal facts-ը որպես password hint կամ security answer։
• Երեխաների personal details-ը public տարածելուց առաջ երկու անգամ մտածիր։

Թաքնված դասը․ privacy-ն ավելի հեշտ է մինչև post անելը

Երբ ինչ-որ բան արդեն online է, այն ամբողջությամբ վերահսկելը դժվար է։ Նույնիսկ deleted posts-ը կարող են արդեն save, copy կամ screenshot արված լինել։

Հենց դրա համար լավագույն պաշտպանությունը լինում է մինչև post անելը, ոչ թե հետո զղջալուց հետո։

Եզրակացություն

Մի տարածիր չափից շատ անձնական տվյալներ online, որովհետև փոքր մանրուքները կարող են օգտակար գործիք դառնալ scammers-ի և attackers-ի համար։ Post անելուց առաջ կարճ դադարը կարող է պաշտպանել քո privacy-ն, accounts-ը, ընտանիքը և իրական կյանքի անվտանգությունը։